Vrouwenhuis Zwolle: ‘Ik was op slag verliefd'

Word net als Saskia Zwiers verliefd op het Vrouwenhuis in Zwolle! Laat je rondleiden door een 18e eeuwse schilderes, die je hoogstpersoonlijk een inkijkje geeft in een paar eeuwen vrouwenlevens. Ze laat je de bijzondere rijksmonumentale interieurensembles zien en vertelt boeiende verhalen over de vrouwen die hier ooit woonden. 

Foto door: Jelle Oosterveen

Schilderclub
Saskia Zwiers is directeur van het Vrouwenhuis, waar ze voor het eerst kwam in 1994. ‘Ik was op slag verliefd en ben dat na al die jaren nog steeds. Ik ben kunsthistorica en deed onderzoek naar vrouwen in de schilderkunst, zo kwam ik in aanraking met het Vrouwenhuis. Een voormalige bewoonster van het huis, Aleida Greve, was schilderes, zij had dit pand vanaf 1706 in bezit. Andere jonge dames van stand vormden samen met Aleida een schilderclub. Zij kregen les van de in die tijd bekende schilder Willem Beurs, die zijn handboek over schilderen aan de schilderessen opdroeg.’ Er is nog werk van de dames in het Vrouwenhuis aanwezig: schilderijen en waarschijnlijk is ook de trompe-l’oeil op de deur van de Regentenkamer. Saskia: ‘Dit is een bijzondere schildering, want het is een van de weinige bewaard gebleven Nederlandse trompe-l’oeils van rond 1700. En de schilderijen vormen samen een voor Nederland unieke collectie van jonge amateurschilderessen uit de 17e eeuw.’

Een van de weinige bewaard gebleven Nederlandse trompe-l’oeils van rond 1700

trompe-l’oeil

 

Saskia Zwiers

 

De prachtige interieurs staan op de nationale toonbeeldenlijst

Vrouwenhuis Zwolle

 

Een huis voor alleenstaande dames
Het pand aan de Melkmarkt in Zwolle werd verbouwd rond 1682, in opdracht van de toenmalige burgemeester van de stad, Pieter Soury en zijn vrouw Aleijda Wolfsen. Saskia vertelt: ‘In 1706 kocht Aleida Greve het pand. Zij werd destijds de rijkste vrouw van Zwolle genoemd. Zij bepaalde in haar testament dat het huis na haar dood omgebouwd moest worden tot een hofje met kamers voor alleenstaande oude dames. Zo ontstond het Vrouwenhuis en dat bleef het tot 1984. Vanaf toen werd de begane grond een museum. In de kamers op de bovengelegen etages wonen nog steeds vrouwen, nu studentes van het Zwolse Conservatorium. En het beheer van het Vrouwenhuis wordt tot op de dag van vandaag gefinancierd uit het vermogen van de stichteres.’

Interieur Vrouwenhuis Zwolle

Thee, suiker en slavernij
Bezoekers worden door Saskia persoonlijk rondgeleid: in eigen persoon of in de huid van Aleida Greve. Wie dat wil kan ook een rondleiding krijgen van Sientje Jansen, een van de bewoonsters van het hofje rond 1900. Zij wordt vertolkt door een van de vrijwilligers van het museum.  De rondleidingen worden aangepast aan het publiek. Saskia: ‘Aan kinderen vertel ik vaak over de Gouden Eeuw, waar Aleida nog een klein stukje van meemaakte. Aan de hand van voorwerpen in het huis gaat het dan over thee en suiker en dus ook over slavernij. In de Regentenkamer vertel ik onder andere over de pigmenten die de schilderessen gebruikten. Of ik vertel over de vulling van de linnenkast of over de inrichting van de verschillende kamers.’ Het Vrouwenhuis in Zwolle beschikt over prachtige interieurs, die op de nationale toonbeeldenlijst van interieurensembles staan. Hier is te zien hoe drie eeuwen geleden dames van stand leefden, maar er is ook een eenvoudige kamer van een oude dame uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.

Miniatuur William en Mary
Aleida Greve had in haar testament geregeld dat in de Grote Sael van september tot Pasen iedere dag de kachel moest branden. Het was de enige verwarmde kamer in het hele pand en dus zaten de oude dames hier de hele dag bij elkaar. In de maanden dat de haard niet brandde, werden er in die tijd wel ‘haardpoppen’ ter versiering geplaatst. Saskia Zwiers, naast directeur van het Vrouwenhuis ook beeldend kunstenaar, bouwde het hele Vrouwenhuis in miniatuur na en voegde hier en daar elementen toe. Zo maakte ze ook  twee haardpoppen, in de personen van Willem III en zijn vrouw Mary. Groot was de verbazing toen Saskia later ontdekte dat er in werkelijkheid ook een haardbeeld van Mary Stuart I bleek te bestaan! Saskia kwam op de link met William en Mary, doordat ze wist dat Hendrik Wolfsen, bewoner van het Vrouwenhuis in de 17e eeuw en de vader van Aleijda Wolfsen, als student bij het huwelijk van William en Mary in Londen aanwezig was geweest.

Zwolse Hofjes
Het Vrouwenhuis kreeg na de dood van Aleida Greve een hofje voor liefdadigheid. Er zijn er in Zwolle nog heel veel meer. Alle Zwolse hofjes werden aangelegd binnen bestaande huizen. Dat is heel anders dan in andere plaatsen in Nederland, waar de hofjes speciaal om een binnentuin heen werden gebouwd. Pas in 2017 kreeg Zwolle een hof dat speciaal om een binnentuin werd gebouwd, de Aa-Hof.

Theaterrondleiding
Je kan je aanmelden voor een theaterrondleidingEen rondleiding is ook in combinatie te boeken met een wandeling langs de andere Zwolse hofjes van liefdadigheid.

Zwols hofje

 

Reacties

Er zijn nog geen reacties