Hotspot de Werkspoorkathedraal in Utrecht: gebouw komt opnieuw tot leven

Gabrielle Muris ‘doet’ herbestemmingen: ze is momenteel betrokken bij de herbestemming van een aantal grote Werkspoorgebouwen in Utrecht. Eerder maakte ze deel uit van het team dat de panden van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) in Rotterdam een nieuwe bestemming gaf.
 

De voormalige fabriekshal is omgetoverd tot evenementenlocatie. In 1960 ging de montagehal van het voormalige Werkspoor open in Zuilen, direct gelegen aan het Amsterdam-Rijnkanaal. Meer dan 50 jaar later is de robuuste fabriekshal het decor van diverse evenementen zoals foodfestivals en corporate events.

Foto door: Werkspoorkathedraal

'Ik breng mensen bij elkaar'
Gabrielle Muris is Projectmanager Erfgoed Werkspoor. Ze doet dat in opdracht van Bob Scherrenberg, van Overvecht Vastgoed, een ontwikkelende belegger uit Utrecht.  Muris: ‘Ik breng mensen bij elkaar en houd alle processen die tegelijkertijd spelen in beeld. Het uiteindelijke doel is: de gebouwen en de  omgeving in het Werkspoorkwartier tot leven brengen. Ik heb een helicopterview en dat is noodzakelijk voor mijn rol hier. En ik ben een optimist, dat is ook belangrijk. Herbestemmingen zijn projecten waar je een lange adem voor nodig hebt. Je moet kansen zien en voortdurend nieuwe paden verkennen. ‘

Een nieuw stukje aan de stad toevoegen
‘Via Bob Scherrenberg ben ik betrokken geraakt bij de panden van Werkspoor in Utrecht. Bob en zijn familie hebben een vastgoedbedrijf. Hij kocht de Werkspoorkathedraal in 2014. Hij zag de potentie ervan. Zijn missie: het creëren van een bijzondere bestemming waar het goed toeven is voor iedereen. De ambitie is om hier een nieuw stukje aan de stad toe te voegen. Een nieuwe ontmoetingsplek in Utrecht, die voor verschillende doelgroepen toegankelijk is. Door bijvoorbeeld het  Werkspoorfestival komen hier ook mensen die hier anders niet zouden komen. De entree is dan gratis, voor de hapjes van de foodtrucks moet natuurlijk wel betaald worden. Vroeger lag dit terrein aan de rand van Utrecht. Door Leidsche Rijn is de ligging van dit gebied in de stad Utrecht opeens een stuk centraler geworden. Het moet een publiek toegankelijk gebied worden. Wij willen de haven verder ontwikkelen (gelegen aan het Amsterdam Rijn kanaal), de kades opknappen, een trap aanleggen. Nu al kijk je vanuit Café de Leckere, gevestigd in de spuiterij van Werkspoor, uit over de haven. Straks kan je hier mooi aan het water zitten.’

Straks kan je hier mooi aan het water zitten

Werkspoorkathedraal

Katalysator voor het hele gebied
‘Een monument opknappen is één, het gebouw ontwikkelen is iets anders. Het gaat niet alleen om het herbestemmen van het gebouw, maar om de verdere ontwikkeling van het hele gebied er omheen. Het hele gebied moet mee transformeren. De verbinding met de omgeving is zeer belangrijk. Communityvorming is voor ons een speerpunt. Wij proberen voortdurend meer te zijn dan het gebouw alleen. Wij hebben veel contact met de mede-ondernemers in dit gebied. Het is een gemengd bedrijventerrein: met aan de ene kant de kunstenaars en de creatieven en aan de andere kant de meer traditionele bedrijven. Bob snapt die beide werelden en vindt het belangrijk om ze bij elkaar te brengen. Daar zet ik mij voor in. Nu zie je dat de Werkspoorkathedraal werkt als een katalysator voor het hele gebied. Panden die lange tijd leeg stonden, worden nu opeens verkocht. En de gemeente begint hier ook weer te investeren; er wordt nu een wandelpad aangelegd.

De verbinding met de omgeving is zeer belangrijk

Duurzaamheid
Het feit dat we dit gebouw hergebruiken in plaats van het te slopen is op zichzelf natuurlijk ook al duurzaam. En voor Bob is het ook een belangrijk onderwerp: hij wil met zijn projecten bijdragen aan een duurzamere wereld. Daarom heeft hij ook mee geïnvesteerd in de circulaire proeftuin ‘Het Hof van Cartesius’, hier bij ons om de hoek. Hier werken creatieve ondernemers, alles is daar gemaakt van hergebruikte materialen. Maar duurzaamheid is natuurlijk bij de restauratie van de Werkspoorkathedraal en ook in de huidige bedrijfsvoering ervan een continu thema. De energierekening is, zeker met zo’n groot gebouw, een extra trigger. De studio’s zijn meteen al goed geïsoleerd. Momenteel kijken we of we zonnepanelen op het dak kunnen plaatsen. Dat moet in overleg met de gemeente, want we hebben hier wel met een monument te maken. Duurzaamheid is ingewikkeld, omdat de techniek zich snel ontwikkelt. Wat een paar jaar geleden de beste keuze leek, is inmiddels alweer achterhaald. Wij hebben destijds allerlei adviezen ingewonnen op energiegebied. We besloten toen te kiezen voor vloerverwarming die draait op stadsverwarming. Dat betekent dat wij gebruik maken van restwarmte en dat is duurzaam. Maar we vragen ons nu af of we niet beter hadden kunnen kiezen voor warmtepompen. Maar dat is met de kennis van nu.’

Wat een paar jaar geleden de beste keuze leek, is inmiddels alweer achterhaald

Werkspoorkathedraal

Trots
‘Wij hebben met de kathedraal de Rietveldarchitectuurprijs gewonnen, niet alleen de prijs van de vakjury voor MONK Architecten, maar ook de publieksprijs. Daar zijn we heel trots op. Door dit project weten anderen ons te vinden; wij worden nu regelmatig gevraagd om mee te denken over allerlei andere projecten. En daarnaast hebben wij nu ook zelf een ‘nieuw’ project onder handen. We werken nu aan de ontwikkeling van de Werkspoorfabriek, het pand naast de Werkspoorkathedraal. Geen monument, maar ook indrukwekkend en belangrijk voor de sfeer van dit gebied. Een deel van de Werkspoorfabriek wordt in gebruik genomen door Brouwerij De Leckere, het andere deel is bedoeld voor werkruimte voor creatieve ondernemers. Wij werken daar met een box-in-box systeem: een soort modulair bouwpakket, bedacht door de Utrechtse startup Sustainerhomes. Een prachtig, milieuvriendelijk en flexibel systeem. De initiatiefnemer van De Stadstuin in Utrecht is bij de Werkspoorfabriek een belangrijke samenwerkingspartner. Hij gaat zorgen voor het beheer van het gebouw en voor de programmering binnen en buiten de Werkspoorfabriek, zoals pitchavonden en vrijdagmiddagborrels. Hij heeft de connectie met mensen die niet alleen een werkplek zoeken, maar ook wat extra’s zoals coaching en inspiratie. Ondernemers die een stapje extra willen zetten. Zij gaan straks de fabriek tot leven brengen.’
 

Wij werken nu aan de ontwikkeling van de Werkspoorfabriek

Checklist voor mensen die verliefd zijn op een industrieel pand: 

  • Is er een potentiele markt van gebruikers? 
  • Is er een connectie (te maken) met de omgeving? 
  • Voorziet het gebruik van het pand in huidige of toekomstige behoeften van de omgeving, staf of regio? 
  • In welke bouwkundige staat verkeert het pand en wat zijn de mogelijkheden tot transformatie? 
  • Is er een potentieel verdienmodel? Ga uit van een gezonde businesscase gebaseerd op huurinkomsten en eventueel opbrengsten uit aanvullende activiteiten. Kijk ook van welke regelingen je gebruik kan maken om het investeringsrisico te beperken. 
  • Crowdfunding is een interessant model om middelen te verwerven en tegelijkertijd een community aan je te binden. 
     

Reacties

Er zijn nog geen reacties